تحليل كاربست آيات مرتبط به سنت امهال يا (املاء و استدراج) در خطبه حضرت زينب

چکیده

از ابعاد زندگی حضرت زینب÷، دخت امام علی×، خطبه‌هایی است که در کوفه و شام ایراد فرمودند با عنایت به اهمیت درون مایه خطبه‌ها و منزلت والای دخت امامت و نقش ایشان در دفاع از آرمان‌های ناب اسلام، مقاله حاضر به بررسی تفسیری سنت املاء و استدراج در این خطبه‌ها می‌پردازد. استنادات حضرت در تبیین سنت امهال و استدراج به آیه 178 آل‌عمران است. پرسش اصلی در این نوشتار این است که: «سنت‌های الهی قرآن در خطبه‌های حضرت زینب÷ چگونه تجلی یافته است؟» یکی از مباحث اساسی قران کریم، موضوع قانونمندی جامعه و تاریخ یا سنن و ضوابطی است که بر جامعه و تاریخ حکومت می‌کند بسیاری از آیات قرآن بر این مسئله دلالت دارد که تحولات تاریخی در جامعه امر تصادفی و اتفاقی نیست بلکه تابع ضوابط و مقررات است که نیازهای فطری و عملکرد انسان اقتضای چنین معیارهایی را دارد و از آنها تعبیر به «سنن الهی» یا «قوانین حاکم بر روند جامعه و تاریخ» می‌شود. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش نقلی، وحیانی و پردازش اسناد نوشتاری و سازماندهی آنها به تبیین و تحلیل موضوع پرداخته است. بررسی این مسئله با یاری جستن از آیات و روایات مرتبط صورت گرفته است.